سخنرانى [ در جمع اعضاى شوراي عالى تبليغات اسلامى ( تبليغات بر اساس معنويات ) ] زمان : صبح 2 شهريور 1362 / 15 ذى القعدة 1403 مكان : تهران ، جماران موضوع : وضع حوزه‌ها در قديم ، تبليغات بر اساس معنويات حضار : اعضاى شوراي عالى تبليغات بسم اللَّه الرحمن الرحيم تقويت فقه و اهتمام به مسائل ديگر در حوزه‌ها آمار و مطالبى كه فرموديد اميدبخش است . در قديم حوزه‌ها محصور شده بود در چار ديوارى كه كسى نمىتوانست از آن بيرون بيايد . تبليغات سوء به صورتى بود كه اگر طلبه‌اى مىخواست حرفش را بزند و در فكر تشكيلات باشد ، مورد طعن قرار مىگرفت . هميشه صحبت « نظم در بىنظمى است » مورد تأييد بود . همه بايد متأسف باشيم كه اين انقلاب دير پيروز شد . اگر اين انقلاب سى سال پيش پيروز مىشد ، وضع حوزه‌ها غير از اين بود . البته روحانيت خوب عمل كرد و فقه اسلام را كه فقه جعفرى است با مجاهدت‌هاى زياد زنده نگاه داشت ، ولى بالاخره محصور شده بودند در همان جهت فقهى ، ولى همان را خوب عمل كردند . اشكال به ما اين بود كه به غير از مسائل عبادى فقه هيچ كارى نمىكرديم . حوزه‌ها در زمينه‌هاى ديگر حركتى نداشتند . تازه علماى بزرگ هم منبر نمىرفتند و تبليغى كه اساس كار است انجام نمىدادند . وضع فلسفه هم به صورت امروز نبود . آقاى شاه‌آبادى « 1 » - رحمة اللَّه عليه - مىگفت ، مرحوم آقا ميرزا على اكبر يزدى كه يكى از فلاسفهء بزرگ و مردى عالم و صادق و پرهيزكار بود وقتى فوت كرد « 2 » شخصى براى تعريف از او در منبر گفت ، خودم ديدم كه او قرآن مىخواند . وضع

--> ( 1 ) - آقاى ميرزا محمد على شاه‌آبادى ، از بزرگان ، علما و عرفاى صد سالهء اخير . او مهمترين استاد عرفان امام خمينى و سخت مورد تجليل و تعظيم ايشان بود . وى به سال 1369 ه . ق . ( 1329 ه . ش . ) در تهران درگذشته است ( 2 ) - وى در اوائل تأسيس حوزه علميّه قم به سال 1343 ه . ق . در آن شهر درگذشته است .